Wanneer bloeien de hyacinten in het Hallerbos?

In de lente loont het de moeite om regelmatig in het Hallerbos
een wandeling te maken. De voorjaarsbloeiers bezorgen het bos dan verschillende bloei- en kleurfasen.

Omdat het weer in het vroege voorjaar een belangrijke rol speelt, valt de bloei van de hyacinten niet elk jaar op hetzelfde moment.

Wie van ver moet komen en niet regelmatig het bos kan bezoeken vanaf eind maart, informeert best vanaf begin april bij het VVV-kantoor in Halle (tel 02 356 42 59) naar de toestand van de bloei van de hyacinten. Of neemt een kijkje op deze website.

De 7 à 10 dagen die volgen op het ontluiken van de beukenbladen zijn de mooiste in het bos. Het paarsblauwe van de hyacinten gecombineerd met het transparant frisgroene van de jonge beukenblaadjes geeft een sprookjesachtig effect aan het bos. De zon geraakt dan nog tot op de bloemen, maar elke dag iets minder.  

De tijd dat 1 mei het topweekend was voor de hyacinten ligt nu toch al enkele jaren achter de rug. De beuken staan dan al volop in blad en de zon geraakt niet meer tot aan de bloemen. De kleur verandert dan snel van paarsblauw naar grijsblauw. En het is net dat diep paarsblauwe tapijt dat het Hallerbos, "the blue forest", een onweerstaanbare aantrekkingskracht geeft.

Bloeigegevens 2011

• 2011 was een schitterend jaar voor de voorjaarsbloeiers. De mooiste periode voor de hyacinten was van 13 tot 20 april. Heel de periode dat ze in bloei stonden (26 maart - 24 april) heeft het niet geregend. Gedurende ruim twee weken hing er dagelijks een heerlijke hyacintengeur in het bos.

  Overzicht bloei 2011

• 4 maart: de eerste narcissen bloeien. 
• 12 maart: de narcissen staan nu mooi in bloei. De eerste bosanemonen bloeien. Speenkruid en bosbingelkruid bloeien.
• 16 maart: er bloeien dit jaar duidelijk meer narcissen dan vorig jaar. Het komend weekend zal voor de narcissen het mooist zijn. Wie echter een echt geel tapijt van narcissen wil zien, brengt deze dagen beter een bezoek aan het bos in het provinciedomein van Huizingen.   
  Elke dag verschijnen er meer bosanemonen. Hier en daar duiken de eerste witte tapijtjes op. 
  Het muskuskruid staat bijna in bloei, de slanke sleutelbloem bloeit.
• 20 maart: eerste bloemetjes van witte klaverzuring in de schaduw van de naaldbomen, maar het zijn vooral de narcissen die het bos nu kleuren. Er bloeien veel meer "paasbloemen" dan vorig jaar. Op de taluds in de holle wegen staat ruige veldbies in bloei. 
• 25 maart: de narcissen bloeien nog maar ze vallen minder op in het elke dag groter wordend witte tapijt van de bosanemonen.
  Veel paden zijn mooi geel afgeboord met speenkruid dat nu volop bloeit.
• 26 maart: de eerste hyacinten staan in bloei op het plateau van de Achtdreven. De bosanemonen maken een bezoek aan het bos zeker al de moeite waard. Elke dag worden ze groter en bloeien er meer. Het onopvallende muskuskruid bloeit.
• 27 maart: de narcissen verwelken, maar intussen bloeit de aardbeiganzerik.
• 30 maart: de bosanemonen kleuren nu grote stukken van het bos en zeker op een zonnige dag loont het de moeite om een bezoek te brengen. Er verschijnen hier en daar enkele bloeiende hyacinten, maar opvallen doen ze nog niet. In de eikenbestanden lopen hazelaar en vlier uit.
• 3 april: de eerste echte warme dag gisteren heeft de hyacinten een duwtje gegeven. 't Is niet meer zoeken nu naar bloeiende exemplaren. Op het jaarlijks blauw bos is het nog wachten. Pinksterbloem bloeit, de 4 blaadjes van de éénbes wachten op hun bloem.
• 7 april: de lentezon geeft de bloemen een serieuze bloeistoot. Op de plateaus ligt nu een wit-paarse gloed in het bos. Elke dag staan er meer hyacinten in bloei. Voor de bosanemonen zijn het nu de mooiste dagen. De esdoorns staan in blad, er hangt al een groen kleurtje boven de bloemen. Maar nog niet in de beukenbestanden. Sinds enkele dagen bloeit het bleeksporig bosviooltje. Voor wie meer dan eens kan komen, is vanaf nu elke zonnige dag een bezoek aan het bos waard.
• 8 april: het plateau tussen de Achtdreven en de Zesdreven ligt al mooi blauwpaars (driehoek Lorkendreef, Eikendreef, Zwarte Notelaarsdreef). De valleien liggen er nog groen bij. Gele dovenetel en éénbes staan klaar om te ontluiken. Hier en daar verschijnen de bladeren van Salomonszegel. Op de zuurdere bodems staan de bleke bladeren van meiklokjes al klaar.
• 9 april: gevlekte aronskelk en look-zonder-look bloeien. De bosanemonen zijn stilletjes op de terugweg. Bij veel bloemen zijn bestuivers het stuifmeel komen halen en is de vruchtzetting begonnen. Maar waar ze samen met de hyacinten staan, blijft het een mooi zicht.
• 10 april: schedegeelster bloeit 
• 13 april: de mooie periode is aangebroken. De (hoge) beuken beginnen uit te lopen. Boven het paarsblauw van de hyacinten verschijnt het transparant frisgroen bladerdek van de jonge beukenbladeren. Nog niet alle hyacinten bloeien, vooral in de valleien lopen ze nog een beetje achter. Met het warme weer in het vooruitzicht zal het bos het mooist zijn vanaf nu tot midden volgende week.
• 14 april: het blijft ontzettend snel gaan: intussen bloeien de eerste éénbessen, daslook en lelietjes-der-dalen. Ook gele dovenetel, kleine maagdenpalm en grote muur staan in bloei.
• 15 april: in de valleien bloeien nog niet alle hyacinten. 's Ochtends hangt er nu wel sinds gisteren een heerlijke geur in het bos. Amandelwolfsmelk, paarbladig goudveil en hangende zegge bloeien. Omwille van de hyacintenjogging zaterdagnamiddag is het bos vanaf deze avond tot zondagavond afgesloten voor doorgaand verkeer. Parkeren tot P8 is mogelijk (verkeersregeling zoals op zon- en feestdagen).
• 16 april: de aanhoudende droogte en koude nachten houden de beuken even in toom. Als ze de volgende dagen even rustig blijven uitlopen, zal de mooie periode voor de hyacinten met redelijke kans tot donderdag 21 of vrijdag 22 april duren. Het blijft heerlijk geuren in het bos. Langs de paden staan dalkruid en witte rapunzel, maar voorlopig nog zonder bloemen.
• 17 april: op de glooiingen van de plateaus naar de dalen komen de hyacinten nu ook volop tot bloei. Minder prettig nieuws is dat sinds gisteren de sporen van (natuur)fotografen duidelijk zichtbaar worden. Op verschillende plaatsen langs de paden verschijnen sluippaadjes van enkele meters met platgelopen bloemen. Zonde.
• 18 april: één van de echt mooie dagen in het bos. Het licht- en schaduwspel op de bloemen is nu op zijn mooist. Maar elke dag valt er ook merkbaar minder licht op de bloemen vanaf nu. Een bezoek mag echt niet te lang uitgesteld worden.
• 19 april: het bladerdek van de beuken sluit zich beetje bij beetje. Dat zorgt voor een mooi transparant scherm boven de hyacinten, maar ook voor elke dag meer schaduw. Het is een van de prachtigste hyacintenjaren van de voorbije jaren. Al ruim een week zweeft er een bedwelmende bloemengeur in het bos. Ook de naaldhoutbestanden geuren heerlijk door de aanhoudende warmte.
• 20 april: het licht- en schaduwspel blijft voor betovering zorgen.
• 21 april: wie komend weekend naar het bos komt, zal nog net genieten van de mooie periode die op haar einde loopt (dit jaar zijn de hyacinten het mooist van 13 tot 20 april). Er liggen nu wel al meer schaduw- dan lichtvlekken over de hyacinten. Zolang de beukenbladeren transparant blijven, is het mooi en zolang het niet regent zal de heerlijke hyacintengeur in het bos blijven hangen. In de Steenputbeekvallei zorgt het daslook voor een diepe lookgeur. Er ligt nog geen wit tapijt, maar er staan wel al heel wat planten in bloei. De lelietjes bloeien intussen. Het dalkruid staat met bloemknoppen.
• 22 april: het transparant beukenscherm is er nog, maar de lichtvlekken op de bloemen worden schaars. Varens steken boven de hyacinten uit.
• 24 april: nu de zon niet meer tot aan de bloemen geraakt, is de kleur van de hyacinten niet meer diepblauwpaars, maar licht blauwgrijs aan het worden. Op de flank van de Steenputbeekvallei legt daslook stilaan een wit tapijt.
• 28 april: het daslook staat mooi in bloei. Boswederik en witte rapunzel bloeien.
• 5 mei: dalkruid bloeit
• 8 mei: de mooie periode met de lentebloeiers is voorbij.
   

• beelden van de lente 2011 in het Hallerbos (dubbelklikken op de foto om te vergroten): http://www.hallerbos.be/lentebloeiers/

• Waarom op de paden blijven? 
  De platgetreden stukken langs de paden en sluipwegjes door de bloemen zijn spijtig genoeg niet meer te tellen. De vegetatie langs de randen van de bestanden wordt zo blijvend beschadigd. Hyacinten maken elk jaar een nieuwe bol en dat kan niet als de bladeren beschadigd worden. Gevolg is dat de randen van de paden jaar na jaar kaler worden. Betreding van planten en bladstrooisel moet zoveel mogelijk vermeden worden. Spijtig dat veel bezoekers niet beseffen dat ze vernietigen waarvoor ze komen: een uitzonderlijk bloementapijt van lentebloeiers.

Bloeigegevens 2010

• 2010 is geen schitterend jaar voor de hyacinten. De bloei is zeer onregelmatig. Op 28 april vormen de hyacinten op het plateau het gewaardeerde blauwe tapijt, maar de valleien staan nog "groen".
  Heelwat hyacinten komen zelfs niet tot bloei omdat de beuken ze geen kans meer geven. Het is te lang koud geweest dit voorjaar.
  
  Overzicht bloei 2010
• Donderdag 18 maart: de eerste narcissen staan in bloei (in 2008 was dat op 7 februari).
  Het wordt dit jaar niet echt een mooi narcisjaar in het bos. Er bloeien duidelijk minder narcissen dan vorig jaar.
  Op 7 april zijn de meeste verwelkt.
• Zaterdag 20 maart: het speenkruid en de eerste bosanemonen staan in bloei.
  Op 25 april zijn de meeste bosanemonen verwelkt. De mooiste periode in 2010 lag tussen 1 en 18 april.
• Donderdag 1 april: de eerste hyacinten staan in bloei (in 2008 bloeiden de eerste hyacinten op 26 februari).
  28 april: op het plateau ligt er een mooi blauwpaars tapijt in de beukenbestanden. In enkele valleien (dellen) staan nog niet alle hyacinten in bloei en dat geeft een blauw-groen beeld. 
  De beuken in de onderetage staan in blad. Dat geeft een ijl frisgroen scherm in het bos. In de opperetage beginnen de beukenbladen te ontluiken. Dat wil zeggen dat sinds zondagnamiddag de mooiste periode (7 à 8 dagen) aangebroken is. Elke dag zal nu wat minder zonlicht op de bloemen komen.
  Met wat geluk zal ook het weekend van 1 en 2 mei nog mooi zijn.
  2 mei: boven het blauwpaars tapijt vormen de jonge beukenblaadjes nu een mooi groen transparant glasraam.
  Lang zal dat echter niet meer duren. De beukenbladen zullen het bos in een lange schaduwperiode dompelen.
  3 mei: het bladerdek is volledig gesloten, dat wil zeggen dat de mooie periode weer voor een jaartje voorbij is. De felle regen- en hagelbuien van zondag 2 mei hebben bovendien de bloemen geen goed gedaan.
  Wie de mogelijkheid heeft, brengt best tijdens de week een bezoek aan het bos. Het is dan veel rustiger en gemakkelijker parkeren.
  
• Zaterdag 3 april: de bosviooltjes en het bosbingelkruid staan in bloei.
• Dinsdag 6 april: de bladeren van vlieren en jonge esdoorns beginnen uit te lopen, het muskuskruid staat in bloei.
• Donderdag 8 april: de schedegeelster en witte klaverzuring staan in bloei. 
• Woensdag 21 april: de gele dovenetel staat in bloei.
• Zondag 25 april: het daslook komt hier een daar tot bloei. 
  7 mei: de bloei van de daslookbloemen verloopt traag, hier en daar komt er een wit daslookveld op de flanken van de Steenputbeekvallei tevoorschijn, maar de volle bloei zal vermoedelijk pas voor na het weekend zijn. Er staan nog veel daslookbloemen in knop.
  20 mei: daslook staat nog in bloei, maar verwelkt stilaan op de eerste bloeiplaatsen 
• Gaan de beuken door de lange koudeperiode dit jaar later in blad komen? Echt veel later dan vorig jaar zijn ze niet in blad gekomen (25 april)
• Meer info: pierre.kestemont@belgacom.net

Bloeigegevens 2009 

In 2009 stonden van 22 maart tot 5 april de narcissen in bloei.
Voor de bosanemonen was de mooiste periode van 29 maart tot 12 april.

Voor de hyacinten was de laatste jaren het weekend rond 26 april het best om een bezoekje aan het Hallerbos te brengen. Door de lange koudeperiode in het voorjaar, zijn de hyacinten laat in bloei gekomen. De beste periode lag tussen 10 en 26 april.  Het weekend van 18-19 april was het bos op z'n mooist.

Voor het daslook was de beste periode van 26 april tot 10 mei. 

Blauwe bloemenzee mee bewaren?

Je kunt meehelpen om dat mooie blauwe bos te bewaren. Die lentebloeiers verdragen zeer slecht betreding. Door op de wandelpaden te blijven en geen sluippaden (smalle paadjes door de bloemen, meestal met takken dwars over het pad gemarkeerd)  te nemen of te maken, help je mee het bos en de vegetatie beschermen.
In deze periode is het vooral een uitdaging voor de natuurfotografen om op de paden te blijven. Spijtig dat velen niet vooraf informeren naar de toegankelijkheidsregeling in het bos en voor veel stukgetrapte bloemen zorgen.

Begin april 2010 worden in het bos de nieuwe toegankelijkheidsborden aangebracht. Een aantal sluipwegen worden afgesloten met takkenhopen en de melding 'bescherming fauna en flora, doorgang verboden'.

Tijdens de bloeiperiode van de hyacinten zijn er verschillende open wandelingen in het Hallerbos onder leiding van een natuur- of bosgids.